Aktualna klasyfikacja włoskich win dzieli się na cztery główne poziomy jakościowe: unijne kategorie DOP/IGP oraz tradycyjne włoskie skróty DOCG, DOC, IGT i VdT.
Poziomy jakości i oznaczenia
- DOCG (Denominazione di Origine Controllata e Garantita) – najwyższa kategoria; wina z konkretnych, małych obszarów o najsurowszych normach.
- DOC (Denominazione di Origine Controllata) – wysoka jakość; kontrolowane pochodzenie z określonego regionu i ściśle przestrzegane zasady produkcji.
- IGT (Indicazione Geografica Tipica) – wina regionalne (odpowiednik unijnego IGP); większa swoboda w doborze szczepów, często tu trafiają nowoczesne, wybitne wina (tzw. Supertuscans).
- VdT (Vino da Tavola) – podstawowe wino stołowe (odpowiednik unijnego Vino / wino bez określenia pochodzenia); najmniej obwarowane przepisami.
Dodatkowe określenia na etykietach
- Riserva – wino dłużej leżakowane (starzone) w beczkach i butelce przed trafieniem do sprzedaży.
- Classico – wino pochodzące z historycznego, najstarszego serca danego regionu winiarskiego.
- Superiore – wino o wyższej zawartości alkoholu i dłuższym czasie dojrzewania niż standardowe wymogi danej apelacji. [1]
Unijne określenie dla produktu winiarskiego bez chronionego pochodzenia to po prostu wino (dawniej określane jako wino stołowe), które według przepisów Unii Europejskiej stanowi najniższy stopień oficjalnej klasyfikacji jakościowej. [1, 2]
Wina te nie posiadają Chronionej Nazwy Pochodzenia (ChNP) ani Chronionego Oznaczenia Geograficznego (ChOG). [1]
Podział win bez pochodzenia geograficznego
Zgodnie z unijnym rozporządzeniem, wina z tej kategorii dzielą się na dwie grupy:
- Wino z oznaczeniem odmiany i rocznika – tzw. wina odmianowe, na których etykiecie można legalnie podać rok zbiorów oraz szczep winogron (np. Merlot, Chardonnay).
- Wino bez oznaczenia odmiany i rocznika – najbardziej podstawowe wina, na których etykiecie podaje się wyłącznie kraj pochodzenia, bez szczegółów dotyczących szczepu czy konkretnego rocznika.
Nazewnictwo w krajach UE (odpowiedniki)
Przed reformą rynku wina z 2008 roku kategoria ta funkcjonowała jako „wino stołowe”. Choć oficjalne unijne określenie to obecnie samo „wino”, w poszczególnych krajach wciąż stosuje się tradycyjne sformułowania oznaczające wina stołowe bez pochodzenia regionalnego:
- Francja: Vin de France (dawniej Vin de Table)
- Włochy: Vino d’Italia (dawniej Vino da Tavola)
- Hiszpania: Vino de España (dawniej Vino de Mesa)
- Niemcy: Deutscher Wein (dawniej Tafelwein)
Obowiązkowe informacje na etykiecie
Mimo braku ściśle określonego pochodzenia, etykieta takiego wina musi zawierać unijne elementy obowiązkowe:
- Kraj wytworzenia (np. „Wino z Hiszpanii” lub „Wyprodukowano w Polsce”).
- Rzeczywistą zawartość alkoholu.
- Nominalną objętość płynu.
- Informacje o alergenach (np. obecność siarczynów).
- Dane rozlewni lub importera.
- Obowiązujące od niedawna informacje o wartości odżywczej i składnikach (często w formie kodu QR)