Prosecco to najsłynniejsze włoskie wino musujące, wytwarzane głównie z winogron szczepu Glera, uprawianych w Veneto i niektórych częściach Friuli-Wenecji Julijskiej. Znane ze swojej świeżości i aromatycznego profilu, Prosecco oferuje nuty jabłka, gruszki, białych kwiatów i cytrusów. Oznaczenia DOC i DOCG obejmują Prosecco DOC oraz wyższej jakości Prosecco Superiore DOCG ze wzgórz Conegliano i Valdobbiadene. Jego delikatne bąbelki ( niektórzy z francuska mówią perlage) uzyskuje się metodą Charmata. Wino ma świeży, owocowy charakter dzięki czemu idealnie nadaje się na aperitify i uroczystości. jest zdecydowanie tańszą alternatywą dla szampana.
Roczna sprzedaż Prosecco w ostatnich latach wyniosła ponad 600 mln butelek, o wartości ponad 3 miliardów dolarów. Wielu konsumentów lubi ten trunek, chociaż nie traktuje go jak prestiżowego szampana.
Struktura apelacji:
Prosecco DOC, Prosecco Treviso DOC, Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superior DOCG
Historia
Nazwa Prosecco (wówczas pisana Prosecho) pojawiła się dopiero w XVI wieku, kiedy to została spisana przez angielskiego pisarza Fynesa Morysona. Jednak wina w regionie Veneto były produkowane już od czasów przedrzymskich; Fenicjanie i Grecy sprowadzili na kontynentalną część Włoch kilka egzotycznych odmian winorośli, z których wytwarzano mocne trunki, powoli poddając je procesowi maderyzacji nad płomieniami, dosładzając i mieszając z ziołami i wodą morską. Brzmi odrażająco? Być może, ale dla starożytnych był to nektar bogów. Rzymianie kontynuowali tę tradycję po podbiciu Veneto w III wieku p.n.e., rozprzestrzeniając uprawę winorośli na wszystkie zakątki Półwyspu Apenińskiego.
Jednak Cesarstwo Zachodniorzymskie obróciło się w pył w 476 roku n.e., torując drogę wiekom konfliktów i niepokojów. W VI wieku hordy barbarzyńców zaatakowały osady w północno-wschodniej Italii, co doprowadziło do masowej diaspory, gdy uchodźcy uciekli z obleganych miast. Pewna grupa ludzi znalazła schronienie na błotnistych brzegach laguny, osiedlając się na wyspie Torcello. Z czasem rozprzestrzenili się na okoliczne wyspy, zanim skolonizowali Rialto, które stało się sercem Wenecji. W 726 roku mieszkańcy tego szybko rozwijającego się ośrodka handlowego wybrali Orso Ipato na swojego pierwszego księcia (doga). Priorytetem Ipato i jego następców było wspieranie interesów gospodarczych Wenecji i zachowanie neutralności politycznej.
Wenecjanie odegrali istotną rolę w rozwoju winnic Prosecco, importowaniu greckich odmian i handlu z chętnymi stronami, w tym z muzułmanami z Syrii i Hiszpanii w średniowieczu. Pod koniec XVI wieku Wenecja była znana w całej Europie ze swojego malarstwa i wspaniałej architektury.
Trzysta lat później, w 1754 roku, pisarz Aureliano Acanti udokumentował pierwszą współczesną pisownię słowa Prosecco. Te spokojne i niezmiennie słodkie białe wina z pewnością wywarły silne wrażenie na Acantim: „Chciałbym zwilżyć usta tym Prosecco z jego jabłkowym bukietem”. Niemniej jednak, wersje musujące pojawiły się dopiero na początku XX wieku. Katalizatorem transformacji Prosecco w wino spumante było odkrycie metody Marinottiego, nazwanej na cześć jej pioniera, Federico Martinottiego.
W XIX wieku Martinotti zdał sobie sprawę, że można zaoszczędzić mnóstwo czasu – i pieniędzy – stosując wtórną fermentację w zbiorniku, w przeciwieństwie do tradycyjnej metody (wtórna fermentacja w butelce). Technikę tę udoskonalił i udoskonalił Eugène Charmat, dzięki czemu jest ona obecnie powszechnie znana jako metoda Charmat. Pod koniec XX wieku Prosecco zaczęło eksportować swoje wina musujące na kluczowe rynki, takie jak Stany Zjednoczone i Wielka Brytania, zyskując lojalną klientelę. W ciągu ostatnich 15 lat zyskało ogromną popularność, co doprowadziło do spadku udziału Cavy w rynku.
Geografia i terroir
Prosecco wytwarzane jest na wzgórzach północno-wschodnich Włoch, obejmujących winnice zarówno w Wenecji Euganejskiej, jak i sąsiedniej Friuli-Wenecji Julijskiej. Historycznie, centrum produkcji znajdowało się w miastach Conegliano i Valdobbiadene, na północ od Treviso. Jednak przed 2009 rokiem granice geograficzne Prosecco nie były oficjalnie określone przez włoskie prawo – Prosecco było nazwą odmiany i dlatego mogło być produkowane wszędzie. Fakt ten był skrzętnie wykorzystywany przez winiarnie w Australii, które zbiły ogromne fortuny, eksportując antypodyjską wersję wiodącego włoskiego wina musującego na rynki takie jak Nowa Zelandia. Doprowadziło to do wielkiego zamieszania w piwnicach Treviso, dopóki władze nie zdecydowały się interweniować. Rozwiązaniem było zarejestrowanie Prosecco jako chronionej nazwy pochodzenia, chociaż granice DOC są rzeczywiście rozległe. W międzyczasie nazwę odmiany zmieniono na jeden z jej regionalnych synonimów, Glera.
W rezultacie powstała nowa piramida jakości, aby odróżnić „codzienne” Prosecco od win wytwarzanych w tradycyjnym sercu Conegliano i Valdobbiadene. Prosecco DOC znajduje się u podstawy hierarchii: ogromne połacie produktywnych winnic w Veneto i Friuli-Venezia Giulia. Następne w kolejce jest Prosecco Treviso DOC, ograniczone do winnic otaczających to piękne miasto na północ od Wenecji. Jednak prawdziwie klasyczną strefą jest Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superior DOCG. Wreszcie, nieoficjalnym terroir „Grand Cru” Prosecco jest wzgórze Cartizze. Winorośle posadzone na tym obiekcie wpisanym na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO dają najlepsze wina Prosecco we Włoszech: lekkie, kremowe i niebezpiecznie uzależniające. Tymczasem lokalne gleby wahają się od gliny bogatej w żelazo po wapienne margle i dobrze przepuszczalny piaskowiec.
Tradycyjnie, zainteresowanie terroir wśród krytyków i konsumentów było niewielkie, a powszechne przekonanie głosi, że Prosecco to produkt przemysłowy produkowany masowo. W wielu przypadkach jest to prawdą. Mimo to w Conegliano Valdobbiadene istnieje ponad 40 indywidualnych crus, znanych jako Rive, które produkują szeroką gamę stylów; Congeliano charakteryzuje się bardziej owocową i aktualną ekspresją szczepu Glera, w przeciwieństwie do kwiatowych i lekkich jak piórko win bazowych Valdobbiadene.
Hektary pod winoroślą
- Prosecco DOC: 30 000
- Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superior DOCG: 8880
Kluczowe style wina
- Wino musujące metodą Charmat
- Niewielka ilość wina musującego i niemusującego, produkowanego metodą tradycyjną
Przybliżona liczba producentów
10 242 plantatoróww Prosecco DOC