Jeden z trzech regionów winiarskich północno-wschodnich Włoch. Graniczy na północnym-wschodzie z Friuli-Venezia Giulia, na północnym-zachodzie z Trentino-Alto Adige.
Z czego słynie Veneto? Region ten potencjalnie posiada znakomite warunki do tworzenia wspaniałych win. W Polsce pijemy najczęściej dość cienkie i nijakie Soave, Bardolino czy Valpolicella. Aby poznać prawdziwe możliwości regionu trzeba spróbować Amarone della Valpolicella, w skrócie zwane Amarone (wytrawne, full-body) i Recioto della Valpolicella (słodkie, deserowe).
Bogate, owocowe i mocne Amarone jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych i unikalnych win włoskich. Produkuje się je tylko w 5 gminach Valpolicella. Amarone produkuje się unikalną metodą znaną jako Appassimento. Przed tłoczeniem winogrona są suszone przez cztery miesiące na specjalnych matach, gdzie tracą około 30% swojej pierwotnej wagi. Amarone jest mieszanką 3 odmian winorośli charakterystycznych dla regionu Valpolicella: Corvina (dla jej aromatu i bogactwa), Rodinella (dla koloru i tanin) i Molinara (dla jej równowagi i gładkości). W lutym następnego roku, po czterech miesiącach appassimento, wysuszone kiście winogron poddawane są tłoczeniu, chłodnej maceracji oraz powolnej 45-50 – dniowej fermentacji. Po tym okresie to bogate, o intensywnym zapachu rodzynek wino, przelewane jest do beczek, gdzie przez cztery lata cały cukier osadowy zamienia się w 14-16% alkohol. Po 5 latach od zbioru Amarone jest butelkowane i starzone przed wypuszczeniem na rynek. Niezwykle bogaty smak Amarone, likierowy, mimo swej wytrawności (figi, tytoń), wymaga dekantacji przynajmniej 2 godziny przed spożyciem, w temperaturze pokojowej. Amarone w starym stylu jest bardziej gorzki, w nowym stylu, bardziej owocowy. Można je pić jako młode, jest wtedy jeszcze rubinowo-purpurowe lub w wieku dojrzałym, nawet 30-letnie i starsze. Najlepsze po osiągnięciu około 10 lat. Znakomite do dziczyzny, czerwonych mięs i ostrych, dojrzałych włoskich serów. Amarone jest czwartym, najlepiej sprzedającym sie winem we Włoszech po Chianti, Asti i Soave.
Region Veneto, pełen uroku i bogatej kultury, jest jednym z najważniejszych regionów winiarskich Włoch. Tradycja winiarska jest tu głęboko spleciona z historią, dając początek wysokiej jakości winom cenionym na całym świecie. Od łagodnych wzgórz Valpolicella, przez zbocza Wzgórz Euganejskich, po winnice z widokiem na jezioro Garda, Veneto oferuje niezwykłą różnorodność terroir i rodzimych odmian winorośli, co czyni go wyjątkowym w krajobrazie włoskiego wina.
W tym przewodniku poznamy historię wina w Veneto, przedstawimy główne regiony winiarskie i zaprezentujemy najbardziej kultowe wina regionu: od Amarone della Valpolicella po Prosecco di Valdobbiadene, a także Soave, Lugana i wiele innych. To podróż przez tradycję, innowacyjne techniki produkcji i nieprzemijającą pasję do wina.
Historia wina w Veneto
Historia uprawy winorośli w regionie Veneto sięga VII wieku p.n.e., kiedy to Etruskowie rozpoczęli uprawę winorośli, która już wówczas była obecna w tym regionie. Rzymianie dalej rozwijali uprawę winorośli i udoskonalali techniki produkcji wina, przekształcając Veneto w krainę enologicznej doskonałości. Już wtedy wina z Valpolicella słynęły z wyjątkowej jakości i były chwalone przez wybitne postaci historyczne, takie jak Marcjalis i Pliniusz Starszy.
W średniowieczu wspólnoty monastyczne udoskonaliły praktyki uprawy winorośli, zachowując kulturę wina w czasach politycznych i społecznych wstrząsów. Za czasów Republiki Weneckiej wina weneckie zaczęły być eksportowane na cały świat dzięki kupcom, którzy wprowadzali je na odległe rynki i przywozili sadzonki międzynarodowych odmian winorośli. W okresie renesansu Veneto stało się jednym z czołowych producentów wina w Europie, a wina zdobiły stoły dworów szlacheckich na całym kontynencie. W XVI wieku, wraz ze słabnięciem potęgi handlowej Wenecji, lokalna produkcja wina rozkwitła, szczególnie w okolicach Treviso, Vicenzy i Valpolicelli.
Między XVIII a XIX wiekiem zmiany klimatu i choroby winorośli spustoszyły winnice w całym regionie. To skłoniło winiarzy z Veneto do dokładniejszego zbadania odmian winorośli, wybierając te, które najlepiej pasują do zróżnicowanych terroir regionu. Działania te doprowadziły do prawdziwej modernizacji uprawy winorośli w XIX i XX wieku, dzięki nowym gatunkom winorośli i udoskonalonym metodom produkcji wina.
Przez cały XX wiek wina Veneto stopniowo odzyskiwały międzynarodowy prestiż.
APELACJE REGIONALNE
Wśród kilkudziesieciu funkcjonujących tu apelacji do najbardziej znanych należą: Valpolicella, Soave i Prosecco
DOCG
Bardolino Superiore
Recioto di Soave
Soave Superiore
DOC
Arcole
Bagnoli di Sopra / Bagnoli
Bardolino
Bianco di Custoza
Breganze
Colli Berici
Colli di Conegliano
Colli Euganei
Corti Benedettine del Padovano
Gambellara
Lison-Pramaggiore
Lugana
Merlara
Montello e Colli Asolani
Monti Lessini lub Lessini
Prosecco di Conegliano-Valdobbiadene
Riviera del Brenta
San Martino della Battaglia
Soave
Valdadige
Valdadige Terradeiforti
Valpolicella
Vicenza
Vini del Piave or Piave
IGT
Alto Livenza
Colli Trevigiani
Conselvano
Delle Venezie
Marca Trevigiana
Provincia di Verona / Veronese
Vallagarina
Veneto
Veneto Orientale
Vigneti delle Dolomiti