Początki…
W sercu legendarnych burgundzkich winnicc Côtes de Beaune i Côtes de Nuits, na 25 hektarach Domaine de la Romanée-Conti powstają najwyższej klasy wina: Romanée-Conti, Échézeaux, Grands-Échézeaux, Romanée-Saint-Vivant, La Tâche, Richebourg, Montrachet… Prestiżowe dziedzictwo poparte jest wielowiekową historią i filozofią skupioną na poszanowaniu gleb i „climats”.
Ta uprzywilejowana burgundzka specyfika geograficzna, naturalny i żywy ekosystem, to dziedzictwo zarówno cenne, jak i kruche. Zachowanie równowagi i dynamiki poprzez wierne, skrupulatne i cierpliwe praktyki przodków winiarzy gwarantują trwałość.
Aby prześledzić pochodzenie tych legendarnych win, trzeba cofnąć się o prawie tysiąc lat i przyjrzeć się ewolucji historii burgundzkiej uprawy winorośli, początkowo ściśle związanej z ekspansją zakonów monastycznych w Cluny i Cîteaux. Poprzez darowizny, wymiany i zakupy mnisi nabywali ziemię, karczowali ją i sadzili winorośl na potrzeby życia monastycznego. Uprawiali i rozwijali winnice, badając gleby, nasłonecznienie, jakość ziemi i jej położenie, i jako pierwsi zrozumieli niezwykłą różnorodność terroir, które leżą u podstaw podziału na strefy klimatyczne. Około 1650 roku winnica pojawiła się pod nazwą „La Romanée”…
Pierwsze winorośle obecnej Domaine de la Romanée-Conti zostały zasadzone po zapisach Księstwa Burgundii, między XII a XIII wiekiem, na różnych ziemiach, od Vosne, po benedyktynów z klasztoru Saint-Vivant de Vergy, zależnego od opactwa Cluny. Wraz z przyłączeniem Burgundii do Korony Francuskiej pod koniec XV wieku, Kościół musiał płacić podatki. Pierwszy spis majątku klasztoru Saint-Vivant został sporządzony w 1512 roku. Obszar winnic, znany pod nazwą „Le Cloux de Saint Viven”, składał się z 4 „cloux” (ogrodzenia czterech działek otoczonych murem i położonych obok siebie): Cloux des Neuf Journaux, Cloux du Moytan, Cloux des Quatre Journaux i Cloux des Cinq Journaux, przy czym „journal” był rolniczą jednostką miary powierzchni. W 1584 roku przeor Saint-Vivant podpisał ze znanym Claude Cousin wieczystą dzierżawę działki Cloux des Cinq Journaux. Rodzina Croonembourg stała się jej właścicielem w drodze dziedziczenia. Około 1650 roku winnica pojawiła się pod nazwą „La Romanée”. W 1760 roku została sprzedana Ludwikowi François de Bourbon, księciu de Conti, kuzynowi Ludwika XV, światłemu miłośnikowi wina, hojnemu dobroczyńcy i kolekcjonerowi dzieł sztuki. Rosnąca renoma win z Wybrzeża, udoskonalenie ich konserwacji i starzenia dzięki wynalazkowi i stosowaniu butelek o ciemnej barwie spowodowały wzrost cen, ale wartość La Romanée była już znacznie wyższa niż innych winnic. Cała produkcja była przeznaczona wyłącznie do użytku księcia na jego cotygodniowe obiady, a winobranie stało się najbardziej prestiżowe, ponieważ nie było dostępne na rynku i dostępne tylko dla najbliższego otoczenia księcia. W trakcie rewolucji winnice z najlepszych roczników zostały skonfiskowane, a plantacje sprzedane paryskim spekulantom i wyższej klasie średniej z Dijon, aby uniknąć rozdrobnienia. Tak było w przypadku winnicy Saint-Vivant de Vergy na działce La Romanée Saint-Vivant, która nadal należała do benedyktynów. Teren należący do księcia de Conti został wystawiony na sprzedaż pod nazwą „Romanée-Conti”.
Duvault-Blochet, Chambon, Gaudin de Villaine, Leroy…
Winnica ostatecznie stała się własnością Jules’a Ouvrarda, bankiera Napoleona, który nabył również Clos de Vougeot i zamek Gilly, gdzie się osiedlił. Po jego śmierci winnica została wystawiona na aukcję w 1869 roku i zakupiona przez Jacques’a-Marie Duvault-Blocheta, kupca winiarskiego i radnego generalnego Côte d’Or, znanego z działalności enologicznej, a wcześniej właściciela w Richebourg, Échézeaux i Grands-Échézeaux. W 1912 roku jego spadkobiercy, Jacques Chambon i Marie-Dominique Gaudin de Villaine, a także jej mąż, Edmond Gaudin de Villaine, który przejął zarządzanie, zarejestrowali znak towarowy „Domaine de la Romanée-Conti”. Stworzyli oni uznane dziś podstawy jakości. W 1933 roku nabyli historyczną powierzchnię La Tâche i ustanowili monopol, dodając ją do działek Les Gaudichots. Nowy rozdział rozpoczął się w 1942 roku, kiedy Jacques Chambon sprzedał swoje udziały Henriemu Leroyowi, handlarzowi winem i przyjacielowi rodziny. Posiadłość została następnie przekształcona w „Société sociale du Domaine de la Romanée-Conti”, aby zachować jej jedność. Stała się wspólną własnością Villainów.
Climat
(fr) Specyficzne, głównie burgundzkie określenie pojedynczej winnicy lub części winnicy o wyjątkowych cechach gleby, nasłonecznienia, mikroklimatu, topografii itp. , które nadają winom szczególnego charakteru. Climat na ogół jest mniejszą częścią (ale rejestrowaną w urzędzie katastralnym) niż specyficzna apelacja. Większość apelacji przez stulecia została podzielona właśnie na te mniejsze, kilkuhektarowe działki ze swoją własną nazwą, lokalnie określanych także jako lieu-dit, np. Volnay Le Clos-des-Ducs, Mersault Goutte-d’Or, Gevrey-Chambertin Bel-Air, Chablis Premier Cru Vaillons. Niektóre climat są tak znane w świecie, że występują tylko pod własna nazwą np. La Tache (w Vosne-Romanée) czy Clos de Tart (w Morey Saint-Denis). W Burgundii takich climats można doliczyć się około 500 ! Te climats mogą należeć do wielu właścicieli i klasyfikowane są jako premier lub grand cru. Określenia tego używa się także w Alzacji. Odpowiednik ►cru w Bordeaux.
W Alzacji np. powszechnie używa się określenia lieu-dit, określenia zbliżonego do burgundzkiego climat, w odniesieniu do działek do działek niemających statusu ►grand cru, ale o zbliżonych do nich specyficznych cechach. ; określenie działki będącej częścią większej całości.