Wermuth (wermut, vermouth) to wzmocnione wino o zawartości alkoholu od 14,5% do 22%, które aromatyzuje się różnymi ziołami, korzeniami i przyprawami. Do produkcji używa się głównie białego wina (nawet w odmianach czerwonych, które barwi się karmielem). Kluczowym dodatkiem do przyszłego wermutu jest piołun, nadający napojowi charakterystyczną goryczkę.
Wyróżnia trzy podstawowe style wermutu:
Rosso – czerwony, słodki, o mocno ziołowym smaku.
Bianco – biały, słodki i delikatny.
Dry / Extra Dry – biały, wytrawny, bardzo ziołowy i odświeżający.
Jak się pije?
Podaje się go jako aperitif przed posiłkiem na pobudzenie apetytu lub jako kluczowy składnik koktajli, takich jak Manhattan, Negroni czy Martini.
Wermut oznacza piołun (Artemisia absinthium). To właśnie ta roślina lecznicza historycznie stanowiła esencję ziołowych win leczniczych, z których rozwinął się dzisiejszy wermut.
Historyczni twórcy współczesnego wermutu:
Antonio Benedetto Carpano, z Turynu w 1786 roku połączył muscat z ziołami i piołunem, tworząc pierwszy słodki czerwony wermut (rosso). Chociaż wermut tradycyjnie stosowano w celach leczniczych, później zaczęto podawć go jako aperitif, a modne kawiarnie w Turynie serwowały go gościom przez całą dobę.
Joseph Noilly: W latach 1800–1813 stworzył we Francji pierwszą popularną recepturę wytrawnego wermutu (bianco/dry).
Martini & Rossi: W 1863 roku Alessandro Martini i Luigi Rossi rozsławili włoski wermut na cały świat pod swoją marką. Niestety, w 1993 vroku firmę przejęla grupa Bacardi (rodzinna firma z branży spirytusowej, mająca siedzibę w Hamilton na Bermudach, najbardziej znana jako producent rumu. Sprzedaje ponad 200 milionów butelek rocznie w niemal 100 krajach)
Szczególną estymą cieszy się wermut w Hiszpanii, gdzie ma szczególne znaczenie. Picie wermutu jest tam jednym z wielu sposobów, w jaki Hiszpanie spotykają się z rodziną i przyjaciółmi .
Wermut, znany także jako wino wermut, to aromatyzowany napój alkoholowy, który powstał na bazie białego wina, wzbogacony o zioła, przyprawy i inne naturalne składniki. Ale co to jest wermut dokładnie? To aperitif, który swoją nazwę zawdzięcza niemieckiemu słowu „Wermut” oznaczającemu piołun – jedno z podstawowych ziół wykorzystywanych w jego produkcji. Historia tego trunku sięga końca XVIII wieku, a jego popularność eksplodowała w początku XIX wieku, głównie za sprawą Antonio Benedetto Carpano, który stworzył jedną z pierwszych klasycznych receptur.
Dziś wermut uznawany jest za wyjątkowy trunek – idealny zarówno do degustacji solo, jak i jako niezbędny różnych mieszanek koktajlowych. W składzie wermutu znaleźć można niesfermentowany moszcz winogronowy, spirytus gronowy, cukier, a także alkohol pochodzenia rolniczego, co w dużej mierze decyduje o ostatecznym smaku. Zawartość alkoholu zwykle oscyluje między 15% a 18%.
To właśnie dodatek kilkudziesięciu różnych ziołowych aromatów, w tym bylica piołun, nadaje mu niepowtarzalny smak, który łączy w sobie zarówno nuty słodyczy, jak i wytrawności. Dziś jego smak potrafi zachwycić nawet najbardziej wymagających smakoszy.
Rodzaje wermutu
wermuty różnią się między sobą nie tylko smakiem, ale także kolorem, zawartością cukru i sposobem serwowania. Najpopularniejsze to: słodki wermut, wytrawny wermut, wermut rosso, wermut bianco, biały wermut, czerwony wermut oraz styl extra dry. Każdy z nich ma unikalny charakter i zastosowanie.
Klasyka
Słodki wermut, zwłaszcza czerwony słodki, to klasyka rodem z Włoch. Jego intensywny kolor i kwiatowy aromat doskonale komponują się z deserami lub jako baza do koktajli.
Wytrawny wermut, często określany jako extra dry, pochodzi z Francji i posiada znacznie niższą zawartość cukru. Ma wyraźnie ziołowy, ostry posmak i świetnie współgra z ginem w klasycznych drinkach jak Martini.
Wermut bianco, balansuje między słodyczą a wytrawnością.Styl bianco, często opisany jako biały wytrawny, choć zdecydowanie słodszy niż klasyczny dry.
Każdy z tych rodzajów powstaje z wysokiej jakości win – głównie białych win – wzbogacanych ziołami i spirytusem winnym.
Wermuty francuskie
Francuski wermut charakteryzuje się przede wszystkim wytrawnym smakiem, niską zawartością cukru oraz lekką strukturą. Najbardziej znane marki to Noilly Prat i Dolin.
W przeciwieństwie do słodszych wariantów z Włoch czy Hiszpanii, styl francuski (np. extra dry) jest mocno wytrawny, ziołowy i ma mniej cukru. Produkowany na bazie białych win, macerowanych z lokalnymi alpejskimi lub śródziemnomorskimi ziołami, korzeniami i kwiatami. Pochodzi m.in. z południa Francji, z oksytańskiego Marseillan w Pirenejach oraz z Chambéry w Sabaudii.
Wermuty włoskie
Jak powstaje wermut?
Do białego wina o delikatnym smaku i aromacie dodaje się niesfermentowany moszcz winogronowy, także spirytus gronowy lub zwykły w celu zwiększenia mocy trunku oraz utrwalenia aromatów.
Kluczowym momentem jest maceracja, czyli dodanie mieszanki ziołowych przypraw, takich jak piołun, kolendra, kardamon, cynamon, goździki czy lawenda. Każdy producent ma swoją unikalną recepturę, często strzeżoną od pokoleń. Te aromaty mają ogromny wpływ na jego smak i charakter.
Po kilkutygodniowej maceracji w niskiej temperaturze trunek jest filtrowany, stabilizowany i butelkowany. Na tym etapie można jeszcze wpływać na charakter wermutu, dodając cukier, decydujący o tym, czy otrzymamy słodki czy wytrawny wermut lub może pośedni styl półwytrawny.
Jak pić wermut? Najlepsze sposoby serwowania
Zastanawiasz się, z czym pić wermut i jak go serwować, by wydobyć pełnię jego smaku? Wszystko zależy od rodzaju. Słodki wermut i wermut rosso doskonale smakują solo – schłodzone, z kostkami lodu i plasterkiem pomarańczy. Można też dodać oliwkę lub rozmaryn, by podbić kwiatowy aromat.
Z kolei wytrawny wermut, zwłaszcza ten o stylu extra dry, najlepiej prezentuje się jako aperitif przed posiłkiem. Podawany schłodzony, pobudza apetyt i doskonale komponuje się z lekkimi przekąskami, takimi jak sery, oliwki, suszone pomidory.
Wermut bianco i biały wermut to idealna baza do lekkich, letnich drinków – można je mieszać z tonikiem, wodą sodową lub nawet prosecco. To świetna alternatywa dla klasycznych win musujących.
Warto pamiętać, że alkohol ten najlepiej przechowywać w lodówce po otwarciu, by zachował świeżość i intensywność smaku. Nie należy także trzymać go zbyt długo otwartego – z czasem traci niepowtarzalny smak i aromaty.
Drinki z wermutem
Wermut to również jeden z najważniejszych składników klasycznych koktajli, znanych i cenionych na całym świecie, m.in. :
Martini (z dodatkiem ginu i wermutu extra dry)
Negroni – czerwony wermut, gin i Campari, to klasyka włoskiej elegancji;
Manhattan – bazujący na czerwonym słodkim wermucie i bourbonie, z dodatkiem angostury;
Americano – połączenie czerwonego wermutu, Campari i wody gazowanej;
Martinez – starszy brat Martini, gdzie dominują wermut słodki, gin i likier Maraschino.
