Grecja

Grecja jest jednym z najstarszych regionów winiarskich na świecie i jednym z pierwszych terytoriów winiarskich w Europie. Najstarsze dowody greckiego wina datuje się na 6500 lat temu. Wino greckie cieszyło się szczególnie dużym prestiżem we Włoszech w okresie Cesarstwa Rzymskiego.

To starożytni Grecy wprowadzili winorośle z gatunku Vitis vinifera i produkowali wino w swoich licznych koloniach we Włoszech, na Sycylii, w południowej Francji, i Hiszpanii.

W 1937 roku greckie Ministerstwo Rolnictwa utworzyło Instytut Wina. W latach 1981 – 1982 r. , zaraz po wejściu do Unii Europejskiej, Grecja uchwaliła prawa dotyczące apelacji na wzór francuski.
Greckie terroir

Grecja ma klimat śródziemnomorski. Bardzo wysokie średnie temperatury, zwłaszcza na wyspach i na południu kraju, skłaniają do sadzenia winorośli na dużych wysokościach, aby wykorzystać wahania temperatury i uzyskać winogrona bogate w aromaty, które najlepiej oddają się w produkcji słodkich win, takich jak Vin Santo z Santorini. Opady deszczu są skąpe i występują głównie jesienią i wiosną. Nie powodują one problemów z dojrzewaniem, z wyjątkiem okresów, gdy występują na dużych wysokościach w kontynentalnej części Grecji (Peloponez i Macedonia).
Wyspy Cyklady charakteryzują się wulkaniczną glebą i skałami łupkowymi, które nadają winom mineralny charakter. Gleby kamieniste są typowe dla Wysp Jońskich, można tu spotkać winorośle nieszczepione na podkładkac amerykańskich.

Wapienne gleby Macedonii i Peloponezu nadają się również do uprawy czarnych winogron. Często występuje tu cienka warstwa gliny, iłu i margli, która, umożliwiając korzeniom pobieranie wody, sprzyja powolnemu i wydajnemu dojrzewaniu winogron.

Wielu z nas wina greckie kojarzy się z Retsiną, antycznym winem o aromacie przypominającym szpitalne środki dezynfekujące. Grecja oferuje także wiele oryginalnych win, z oryginalnych, własnych , antycznych szczepów, które mogą okazać się interesujące w obliczu homogenizacji i uciążliwej standaryzacji win. Biorąc pod uwagę polską rzeczywistość polecam jednak długą podróż do Grecji.
Podział greckich obszarów winiarskich nie jest zbyt jednoznaczny z uwagi na różnice klimatyczne i geograficzne. W różnych okresach był on odmienny. Niektóre żródła dzielą Grecję na Grecję Północną ( Epir, Macedonia, Tracja), Grecję Centralną (Attyka, Tessalia), Grecję Południową (Kefalonia, Peloponez, Kreta)

Ostatecznie W Grecji wyróżnia się 9 głównych regionów winiarskich:
Macedonia, Tracja, Epir, Tesalia, Grecja Środkowa ( lub centralna, z Attyką, wyspą Eubea), Peloponez, Wyspy Jońskie, Wyspy Morza Egejskiego, Kreta

Macedonia
Z 13 tysięcy hektarów wytwarza sie tu około 460 tysięcy hektolitrów wina. Region ma cechy bardziej bałkańskie niż egejskie, nawet część wybrzeża ma inny charakter niż południowa Grecja i wyspy. W Macedonii robi się wino od czasów starożytnych. Przypuszcza się, że w niektórych okolicach nawet od 5 tysięcy lat. Jednym z bardziej znanych regionów Macedonii jest Naoussa ( nie mylić z miejscowością na Paros, na Cykladach), posiadająca klasę OPAP ( odpowiednik francuskiego AOC)  ustanowiony w 1971 roku). i jedyny dozwolony tam szczep xynomavro. W Naoussa produkuje xinomavro o bardzo intensywnym kolorze, z aromatami mineralnymi i runa leśnego, owocami w alkoholu, laką i kawą, które długo zachowuje świeżość, jest smaczne i niezbyt taniczne. Najsłynniejszym OPAP (AOC, PDO) w regionie jest Playes Melitonos (Côtes du Meliton, Slopes de Meliton) na półwyspie Halkidiki, na południowy wschód od Salonik. Tam rodzime limnio jest często używane w mieszankach z cabernet sauvignon i cabernet franc. Wreszcie, na górze Athos, OPAP Agioritikos jest niemal w całości własnością klasztoru Hourmistas, gdzie uprawia się cabernet sauvignon i limnio.

Thessaloniki and Chalkidiki, regional units of Greece, political map. Thessaloniki, 2nd-largest city in Greece, the large peninsula Chalkidiki in the Aegean Sea, and the autonomous Mount Athos region.

Macedonia po dziś dzień jest najbardziej znanym regionem winiarskim na świecie. Drugą znaną odmianą uprawianą w Macedonii jest Agiorgitiko (St.George). W Naousa swoje korzenie posiada jedna z największych greckich firm winiarskich Boutari, produkująca ponad 15 milionów butelek rocznie i eksportująca swe wina do 38 krajów na świecie. Oprócz Naousa wina produkuje się w  Amyndaio, na zachód od Naoussa, gdzie do najważniejszych należą dwie winnice Grypas i Vegoritis, także rodzinnie powiązane z Grupą Boutari. Pominę winnice w  Goumenissa, Giannitsa, okolicach Thessaloniki, skąd win w Polsce nie zauważyłem. Ale z pewnością obecne są wina z Haldikiki, z winnic Tsantali, jednej z największych i najprężniejszych w Grecji.

Tracja
Około 20000 tysiecy hektarów, 50 tysięcy hektolitrów. Północno-wschodnia Grecja. Nieco mniej winiarsko rozwinięty region Grecji, jest tu stosunkowo duża populacja muzułmanów, co jest niewątpliwie spuścizną panowania tureckiego. Wina stąd mają głównie znaczenie lokalne. Istnieje pewne podobieństwo z winami bułgarskimi. Uprawia się tu biały, dosyć pospolity szczep Zoumiatiko czyli bułgarski Dimiat, czerwony Mavroudi Thrakis, czyli prawdopodobnie klon bułgarskiego szczepu Mavrud, Pamidi czyli  odpowiednik bułgarskiej odmiany Pamid.  W Tracji uprawia sie także Roditis, muskatem aleksandryjski i limnio, ale także chardonnay, sauvignon blanc, cabernet sauvignon, grenache, syrah i merlot.

Epir
Najbardziej górzysty region winiarski Grecji produkuje ponad 30 tysiecy hektolitrów wina rocznie. Do najlepszych producentów tego regionu należy Zitsa, Ioannina, Metsovo. Jednym z najbardziej nowoczesnych producentów jest Katogi Averoff, produkująca uważane za najlepsze w Grecji cabernet sauvignon.

Tesalia
87000 hektarów, około 425 tysiecy hektolitrów wina. Tessalia graniczy na północy z Macedonią, na zachodzie z Epirem, na południu z Grecją Centralną. Winnice Rapsani leżą na wysokości 400-700 metrów, produkują wina w stytlu borsdoskim, a także eleganckie chardonnay, na zachód od Rapsani leży apelacja Tarnavos, w okresie okupacji tureckiej raczej uprawiano tu zboże. Przede wszystkim robi się tu słodkie wina Moschato Amvourgou czerwony (tzw, muscat hamburski). W północnej Tessalii w okolicach Larissa wytwarza się podobne wina.
W Tesalii na szczególną uwagę zasługuje region Tyrnavos (z bogatą ofertą winogron stołowych) oraz OPAP(PDO/AOC) Rapsani, u stóp Olimpu, z czerwonymi winami z xinomavro, trassato i stravoto.

Grecja Środkowa ( lub centralna, z Attyką, wyspą Eubea)
W uprawie jest około 29 tysiecy hektarów, z których wytwarza sie około 2 milionów hektolitrów wina. Grecja Centralna jest głównym producentem najsłynniejszego wina Grecji,znanej nam wszystkim Retsiny, produkowanej głównie ze szczepu savatiano, z dodatkiem żywicy sosny z Aleppo. Savatiano stanowi prawie 90% upraw w Attyce i około 75 % na Eubei (Evii). Savatiano charakteryzuje sie niską kwasowością. Innym uprawianym tu szczepem jest roditis, pochodzący z Tessalii, z którego produkuje sie wina typu rosé. W mniejszym stopniu uprawia sie tu asyrtiko i athiri, chardonnay i sauvignon blanc, cabernet sauvignon.

Peloponez
Na Peloponezie znajduje się prawie połowa greckich winnic. Około 60 tysięcy hektarów upraw i ponad 1,5 miliona hektolitrów wina. Historię wina na Peloponezie niektórzy oceniają na 7000 lat. W wiekach średnich najbardziej znanym greckim winem była Malvasia, dzisiaj zdecydowanie mniej ceniona niż dawniej. W tej górzystej krainie ludność skupiona jest oczywiście wzdłuż wybrzeża, winnice także, pną się po jego zboczach . Do najbardziej znanych apelacji w tym regionie należy Nemea, Patras, Mavrodaphne de Patras.
Oczywiście na plan pierwszy od lat wysuwa się Nemea, gdzie wytwarza się wino ze szczepu agiorgitico, doskonale zaadoptowanej w tej części Grecji, uważana za perłę współczesnych win greckich. Wino , przezywane krwią Herkulesa dla swej intensywnie czerwonej sukni, doskonale się starzeje. Interesujące wina powstają w winnicy George Palyvos, winiarza od czterech pokoleń produkujących wina w Nemea.
Patras produkuje wina białe, wytrawne, świeże, przyjemne z odmiany Roditis. Mavrodaphne to czerwone wino likierowe z odmiany o tej samej nazwie. Muscat de Patras jest białym likierowym winem w typie francuskich VDN-ów. W Patras winifikowane jest słynne Mavrodaphne z Patras – wino wzmacniane, otrzymywane z co najmniej 50% mavrodaphne z dodatkiem korinthiaki, rodzimego czarnego szczepu winogron z Koryntu. Barwa jest ciemnorubinowa; aromaty przywodzą na myśl przyprawy, kawę, czekoladę, karmel i lekkie nuty utlenione; słodkie i trwałe, z lekką goryczką. Patras słynie również z produkcji dwóch białych win: Moscato Passito i Moscato di Rione.
Do najlepszych należą winnice Boutari, Semeli, Tsantalis, Skouras i Papaioannou. Szczególnie ten ostatni, Thanasis Papaioannou jest szczególnie cenioną postacią w greckim winiarstwie, posiada najwyższej jakości portfolio win w całej Grecji.
Wiele interesujących win produkuje się  w innych częściach Poloponezu takich jak: Argolida, Mantinia, Eleia, Achaia
(w Polsce dostępne są wina z Achaia Claus, najbardziej interesująca jest słodka Mavrodaphne), Egio, Lakonia i Messinia.

Wyspy Jońskie
Na wyspach morza jońskiego, na obszarze około 8 700 hektarów produkuje się ponad 216 tysięcy hektolitrów wina, przede wszystkim na wyspach: Kefalonia, Korfu, Zakynthos, Lefkada, Kithira, Itaka i Paksos. Te najbardziej na zachód wysunięte wyspy maja wina wykazujące największe podobieństwo do win włoskich. Nie jest to dziwne, zważywszy  700 letni okres ich panowania, szczególnie Wenecji (od 1386 do 1797 roku). Takie odmiany tutaj uprawiane jak Robola (wł.Ribolla) czy Vardea (wł.Verdea ), przypuszczalnie mają rodowód włoski. Odmiana, a przede wszystkim styl wina, które oznacza Verdea (zielone) nie jest czymś całkiem odosobnionym. Bardziej znane tego typu wino to  portugalskie Vinho Verde. Styl ten prawdopodobnie pochodzi z Grecji, polegał on na mieszaniu bardzo dojrzałych gron z jeszcze zielonymi, niedojrzałymi, dając charakterystyczne  o niedojrzałym smaku, o zielonkawym kolorze, lekko musujące wina. Portugalczycy jednak chcą widzieć w Vinho Verde raczej nowoczesny, ich własny styl wina niż ich greckie czy włoskie pochodzenie.
Cephalonia (Kefalonia) jest górską wyspą z bogatą roślinnością, z kontrastowym krajobrazem. Uprawia się tu około 300 hektarów odmiany robola na wapiennej glebie, na wysokości około 250-800 metrów. Poza tą odmianą uprawia się tu muskat i mavrodaphne a także Tsaoussi, Kozaniti i Perachoritiko.
Zakinthos, to górzysta wyspa z dużą ilością opadów w ciągu całego roku, z małymi, żyznymi równinami. Najbardziej popularne uprawiane tu odmiany to Skiadopoulo, Pavlos, Goustoulidi. Ta ostatnia odmiana służy do produkcji tradycyjnego, miejscowego wina  Verdea (wł.Verde – zielone). Winogrona do tego wina zbierane są jeszcze latem, stąd ma zielonkawy odcień i jest dosyć kwaskowe.
Korfu, to wyspa rozdzielona przez dwie góry na trzy części. W części północnej dominują wina czerwone. Wzgórza w części centralnej  pokryte są  rzadkim, anemicznym lasem. W części południowej obecnie przeważają wina białe. Na 1800 hektarach uprawia sie tu biały Kakotrigis, czerwony Petrokorinthos, Robola, Mavrodaphne i Muskat. Wina tutejsze nie zawierają żadnych chemicznych dodatków, są więc winami ekologicznymi. Mieszkańcy Korfu piją dużo wina, często produkując je we  własnych małych winnicach.

Wyspy Morza Egejskiego (Cyklady, Dodekanez, Samos, Limnos , Kreta, Limnos, Mykonos, Paros, Rodos, Samos, Santorini …)
Na Morzu Egejskich uprawia sie około 9 tysięcy hektarów, z produkcją około 150 tysięcy hektolitrów wina. Wyspy Egejskie należą do najstarszych regionów winiarskich świata, od czasów fenickich i egipskich poczynając. Wina z tych wysp były niezwykle wysoko cenione w czasach antycznych, szczególnie mocna, słodka Malvasia. Nie ma wątpliwości, że największym stymulatorem winiarstwa na wyspach  Morza Egejskiego stała się turystyka, szczególnie po II Wojnie Światowej (Samos, Santorini, Kreta). Dosyć gorący klimat na wyspach powoduje, że trudno jest tu o wina o wysokich standardach, w rozumieniu nowoczesnego winiarstwa. Ale wyżej położone winnice, nowoczesne techniki winiarskie, mikroklimat tworzony przez morskie wiatry, górskie doliny, i odpowiednie odmiany winorośli powodują, że wina stąd stają się lepsze i zaczynają konkurować z innymi regionami Grecji. W czasach pewnej homogenizacji win, antyczne tradycje miejscowego winiarstwa stają się dzisiaj czymś bardzo atrakcyjnym. Dobrym przykładem może być Vinsanto z Santorini. Podobnie jest z muscatem z Samos. Swoje antyczne winiarskie korzenie wykorzystują  także Mykonos, Paros, Limnos i Rodos. Na Santorini , winorośl prowadzona jest w charakterystyczny sposób, coś w rodzaju girlandy (stefani), gdzie owoce rosną do wewnątrz, przez co nie są niszczone przez silne wiatry. Około 80% upraw stanowią odmiany białe, łącznie z czerwonymi jest ich około 1200 hektarów. Lata są tu gorące i suche, zimy zaś obfitują w silne ulewy.
Lwia część należy do Vin Santo lub Xantos Wine, zazwyczaj wytwarzane z assyrtiko i Aidani, które charakteryzuje się dymnymi i mineralnymi nutami kandyzowanych owoców, orzechów laskowych i wanilii, a także świeżym i przyjemnym smakiem. Na wyspie produkowany jest również inny passito – Liastos, z assyrtiko i aidani. Paros (wyspa posiada swoją apelację od 1981 roku. Uprawia się tu miejscową, czerwona odmianę Mandilaria (33%) i białą malvasię (66%). Podobnie jak na Santorini, plantatorzy mają problem z silnymi wiatrami). Podobnie jak na Santorini, plantatorzy mają problem z silnymi wiatrami, stąd specjalnie prowadzona winorośl może osiągnąć nawet 4 metry długości. Limnos (wulkaniczna wyspa z najwyższym szczytem 430 metrów, w uprawie jest około 1000 hektarów głównie Limnio, zwanej także Kalambaki oraz bardziej popularny Muskat Aleksandryjski. Rodos (własne AOC otrzymało w 1971 roku. Wyspa ma bardzo długą historię związaną z winiarstwem. Winorośl pokrywa 1800 hektarów – 1100 ha Athiri i 600 ha Mandilaria. Na wyspie panuje klimat sprzyjający winiarstwu i turystom. Deszcze padają tu tylko poza sezonem, latem jest słonecznie z przyjemną, północną, chłodną bryzą). na Rodos, produkuje się głównie białe wina z athiri i czerwone z mandelari, zwane także Amorgiano oraz aromatyczne wina z białego muszkatu. Wytwarza się tu także metodą klasyczną wina musujące z athiri i chardonnay. Samos (wyspa powstała na skutek dużego uskoku tektonicznego. W uprawie dominuje Muskat (muscat à petits grains), z którego produkuje się znany, słodki Muscat z Samos. Około 1800 hektarów upraw, na wysokości około 800 metrów n.p.m.). Winogrona uprawia się na tarasach, które od poziomu morza sięgają nawet 800 metrów n.p.m. Z tego powodu wino dojrzewa tutaj od końca sierpnia do końca października, a zbiory są wydłużone. Muscat z Samos jest aromatyczny, słodki i owocowy, z nutami kwiatu pomarańczy, żółtej brzoskwini i moreli.

Kreta (na tej największej z wysp Morza Egejskiego, piątej pod względem wielkości na Morzu Śródziemnym, produkuje się 20% wszystkich win greckich. Wyspa ma bardzo zróżnicowany krajobraz, zdominowany przez łańcuch górski ciągnący się z zachodu na wschód, z najwyższym szczytem Psiloritis o wysokości 2456 metrów! Na Krecie istnieją cztery główne obszary uprawy winorośli:
Archanes (około 500 hektarów na wysokości około 700 metrów, głównie odmiany Kotsifali),
Dafnes (około 400 hektarów upraw, głównie odmiany Liatiko, rosnącej na zboczach Psiloritis, na wysokości około 300-400 metrów),
Peza (około 800 hektarów odmian Kotsifali, Mandilaria i Villana na wysokości powyżej 600 metrów),
Sitia (około 700 hektarów odmiany Liatiko na wysokości powyżej 650 metrów).
Wszystkie są dobrze chronione przed gorącymi, południowymi wiatrami łańcuchem górskim, który zabezpiecza doliny w wodę z topniejących śniegów. Kreta nigdy nie była zaatakowana przez filokserę).

Produkcja koncentruje się na bezpestkowych rasaki , tradycyjnej greckiej odmianie winorośli znanej przede wszystkim jako wyjątkowo ceniony szczep deserowy, z których otrzymuje się bardzo słodkie rodzynki sułtańskie), choć wykorzystywana również w lokalnym winiarstwie oraz jako winogrona stołowe.

Na północy wyspy, gdzie góry chronią winnice przed gorącymi afrykańskimi wiatrami, uprawia się winogrona do produkcji wysokiej jakości win. Na wyspie działają cztery winnice OPAP: w mieście Sitia produkowane są świeże i aromatyczne wina białe z vilany i thrapsathiri oraz wina czerwone z liatiko; Dafnes produkuje wina czerwone z liatiko; Peza – wina białe z Vilany oraz wina czerwone z Kotsifali i Mandelari; Archanes produkuje wina o średniej gęstości z Kotsifali i Mandelari.
Na tej największej z wysp Morza Egejskiego (piąta pod względem wielkości na Morzu Śródziemnym) produkuje się 20% wszystkich win greckich. Wyspa ma bardzo zróżnicowany krajobraz, zdominowany przez łańcuch górski ciągnący się z zachodu na wschód, z najwyższym szczytem Psiloritis o wysokości 2456 metrów! Na Krecie istnieją cztery główne obszary uprawy winorośli: Archanes (około 500 hektarów na wysokości około 700 metrów, głównie odmiany Kotsifali), Dafnes (około 400 hektarów upraw, głównie odmiany Liatiko, rosnącej na zboczach Psiloritis, na wysokości około 300-400 metrów), Peza (około 800 hektarów odmian Kotsifali, Mandilaria i Villana na wysokości powyżej 600 metrów), Sitia (około 700 hektarów odmiany Liatiko na wysokości powyżej 650 metrów). Wszystkie są dobrze chronione przed gorącymi, południowymi wiatrami łańcuchem górskim, który zabezpiecza doliny w wodę z topniejących śniegów. Kreta nigdy nie była zaatakowana przez filokserę.

Podział jakościowy win greckich
  1. Wina jakościowe – Protected Geographical Origins (PDO) o najwyższej jakości
  2. Wina Regionalne – Protected Geographical Identification  (PGI)
  3. Wina stołowe – Epitrapezios Oinos

ODMIANY BIAŁE
80% greckich winorośli spośród około 300 rodzimych odmian winorośli przeznaczonych do produkcji wina i do spożycia jako owoców, to winogrona białe.
Muscat
Najbardziej znanym muszkatem jest wino z wyspy Samos (Muscat Blanc à Petits Grains). Występuje w kilku stylach, jako wino wzmacniane Vin Doux (wino wzmacniane), Grand Cru, Anthemis (dojrzewające w dębie) oraz Nectar (z podsuszanych na słońcu winogron). Charakteryzuje się barwą od złocistej do bursztynowej oraz nutami miodu, moreli, brzoskwiń i kwiatu pomarańczy. Z Peloponez pochodzi znany Muscat z Patras, złociste, aksamitne wino deserowe o bogatym aromacie. Na Krecie powstaje Moschato Spinas (Muscat Blanc à Petits Grains)z wioski o tej samej nazwie, z okolic Chani, od wytrawnych, półwytrawnych po słodkie i deserowe.
Malvasia (monemvasia)znana jest wszystkim miłośnikom wina. Występuje wyłącznie na Cykladach (zwłaszcza na Paros i Syros), gdzie daje początek winom wytrawnym lub słodkim, o aromatycznych, kwiatowych i owocowych nutach. Jest przodkiem malvasii z innych krajów śródziemnomorskich i bierze swoją nazwę od miasta Monemvasia w Lakonii, co po grecku oznacza „pojedyncze przejście” ze względu na most łączący ją z lądem;
Assyrtiko, pochodząca z Santorini, uważana jest za jedną z najlepszych białych odmian greckich. Daje wina o dobrej strukturze i kwasowości. Znana odmiana, dająca początek zarówno wspaniałym białym winom z nutami owoców tropikalnych i przypraw, nadającym się również do starzenia w drewnie, jak i słodkiemu Vin Santo z nutami miodu, chleba świętojańskiego i daktyli;
Athiri, również z Santorini, często mieszana jest z assyrtiko z uwagi na piękny aromat. Doskonała do produkcji świeżych i prostych, wytrawnych białych win. Na Cykladach jest również używana do produkcji Vin Santo, a na Rodos metodą klasyczną do produkcji win musujących, kupażowanych z chardonnay, charakteryzujących się nutami ananasa i grejpfruta, orzechów laskowych i tostowanego chleba;
Aidani, ta odmiana też pochodzi z Cyklad, służy głównie do mieszania z assyrtiko i athiri, tworząc wina w stylu Vinsanto. Aidani dodaje mieszance strukturę, głębię i aromat jaśminu.
Malagousia, odmiana niezwykle aromatyczna, bogata, daje wina o małej kwasowości, stad lepsza jest w mieszance z assyrtiko.
Robola, prawdopodobnie sprowadzona przez Wenecjan w XII i XIII wieku. Inni twierdzą, że uprawiana była na wyspie Kefalonii, na Wyspach Jońskich, jeszcze przed okupacją wenecką. Ma silnie cytrynowy smak na finiszu. Najlepsze wina są skoncentrowane, z aromatycznymi nutami owoców cytrusowych, gotowanych jabłek i śliwek. Uważa się, że jest przodkiem szczepu Ribolla Gialla, wprowadzonego do Włoch przez Wenecjan;
Rhoditis, jedna z najstarszych greckich białych odmian dająca znakomite, wytrawne wina o cytrusowym aromacie, szczególnie rozpowszechniony na Peloponezie, szczególnie w Mantinii gdzie rośnie na wysokości ponad 700 metrów nad poziomem morza. . Często używana w mieszankach ze względu na charakterystyczną korzenną nutę (w czystej postaci można go porównać do niektórych rieslingów).
Tsaoussi, wino mieszane głównie z robola, wnosząc smak melona i miodu.
Moschofilero, uprawiane na środkowym Peloponezie, o muszkatowym aromacie, winnym  smaku i wysokiej kwasowości. Jest bardzo rozpoznawalna i ceniona na całym świecie za delikatne wina o żywej kwasowości i przyjemnych korzennych i mineralnych nutach.
Savatiano , szeroko rozpowszechniony w suchych i słonecznych klimatach, a zwłaszcza w Attyce, gdzie znajduje idealne warunki do produkcji win o dyskretnej miękkości, z nutami białych kwiatów i brzoskwini. Historycznie jest używany do produkcji retsiny.

ODMIANY CZERWONE
Aghiorghitiko (St. George), czerwona odmiana grecka, najbardziej rozpowszechniona  w dolinie Nemea we wschodniej części Poloponezu. Jest unikalną odmianą, wysoko wydajną, ale w wyższych partiach gór jest mniej wydajna i o wysokiej jakosci. Ma bardzo miękkie taniny, aromat czekolady i  dojrzałych czerwonych owoców, z długim skoncentrowanym finiszem. Odmiana ta może dać całkiem lekkie, słoneczne wina jak i wina pełne ciała.
Znane wina nemejskie mają intensywny rubinowy kolorz i skoncentrowane nuty śliwek, wiśni, lukrecji i skóry.
Avgoustiatis (wino Augusta) pochodząca z wyspy Zakhynthos, obecnie uprawiana także w innych częściach Grecji. Daje wina owocowe, o dobrej kwasowości. Avgoustiatis (wino Augusta)  pochodzi z wyspy Zakhynthos, obecnie uprawiana także w innych częściach Grecji. Jest owocowe i ma dobrą kwasowość. Próbuje się zestawiać go z Mourvèdre.
Mavrodaphne (Czarny Wawrzyn), rośnie w północnej części Peloponezu (Achaia), wykorzystuje się go do produkcji popularnych, greckich win słodkich (najbardziej znane jest Achaia Claus). Wielu producentów produkuje  z tej odmiany również wytrawne wina nazywane Mavro (czarne). Wielu producentów produkuje  z tej odmiany również wytrawne wina nazywane Mavro (czarne). Podobno odmiana ta może dać spektakularnej jakości wina.
Mavrodafne , pierwotnie z Patras, gdzie jest hodowany niemal wyłącznie, ma fundamentalne znaczenie w produkcji wina wzmacnianego o tej samej nazwie, charakteryzującego się gęstą i głęboką purpurową barwą, intensywnymi aromatami porzeczki i czarnego pieprzu, czerwonych kwiatów i wiśni. Na Wyspach Jońskich jest używany do produkcji niektórych win wytrawnych, mieszanych z innymi rodzimymi szczepami winorośli;
Xinomavro (tłum.kwaśne i czarne), jedno z najbardziej popularnych czerwonych win greckich pochodzi z Macedonii. Ma aromat porzeczek i  z akcentami korzennymi i ziołowym (oregano, tymianek,rozmaryn).
Wysokiej jakości winorośl, ale niełatwa w uprawie i produkcji wina (cierpi na niedobór wody i ma tendencję do wysokiej kwasowości oraz ostrych tanin), która dobrze rośnie w regionie Naoussa. Charakteryzuje się aromatami truskawek, wiśni, czarnej wiśni, jagód, czarnej porzeczki, cynamonu, białej lukrecji, eukaliptusa, nut mineralnych, owoców w alkoholu, laki i kawy. Jest taniczne i trwałe. Często winifikowana w mieszance z merlotem lub cabernet.
Mandilaria to najpopularniejsza odmiana winorośli na wyspach Morza Egejskiego. Szczególnie na Krecie daje wina o bardzo żywej barwie, aromacie jagód, świeżości oraz mocnej i szorstkiej taninie. Wina odmianowe są dość rzadkie, używa się ją do kupażu z uwagi na niezwykły ciemnoczerwony kolor, aromaty dojrzałych owoców i mocne taniny.
Kotsifali , szeroko rozpowszechniony na Krecie. Używa sie tej odmiany do kupaży z mandilaria i odmianami międzynarodowymi, takimi jak syrah i carignan.
Limnio , pochodząca z wyspy Lemnos, to późno dojrzewająca odmiana winorośli, która może zaoferować wina z aromatami jeżyn i mirtu, o dużej zawartości alkoholu i wyrazistych taninach. Jest często używany w mieszankach z odmianami międzynarodowymi.
Cabernet , merlot i syrah

Riserva i Gran Riserva

Aby móc umieścić na etykiecie określenie „Riserva” :
Białe wino musi leżakować co najmniej 2 lata , w tym minimum 6 miesięcy w dębie
Czerwone wino musi być leżakowane przez co najmniej 3 lata i minimum 6 miesięcy w beczce.

Aby na etykie można było umiescić określenie „Gran Riserva”
Białe wino musi leżakować co najmniej trzy lata, w tym minimum 12 miesięcy w beczce
Czerwone wino musi mieć co najmniej 4 lata leżakowania, w tym 2 lata w beczce.

Z czym komponują się białe wina greckie?
Moskofilero doskonale komponują się z musaką (zapiekanym bakłażanem),
Assyrtiko doskonale komponuje się z dolmades (liście winogron faszerowane ryżem i mielonym mięsem).
Do retsiny z Attyki podaje się słynną grecką sałatkę (horiatiki), w której fetę podaje się z pomidorami, cebulą, papryką, ogórkami i czarnymi oliwkami, doprawioną tzatziki z jogurtu, ogórków i czosnku.

Z czym komponują się czerwone wina greckie?
Doskonale pasują do souvlaki, tradycyjnych szaszłyków jagnięcych, szczególnie czerwone wina takie jak Nemea z Peloponezu.

Z czym komponują się klasyczne, greckie wina słodkie/greckie?

Greckie słodkie wino doskonale komponuje się z deserami na bazie ciasta francuskiego. Malvasia sprawdzi się w połączeniu z baklawą (posiekane migdały z miodem), Vin Santo z Santorini – galaktoboureko  – rozpływającym się w ustach deserem z gęstym kremem z semoliny(gruboziarnistej mąki) lub kaszy manny, pieczonym w chrupiącym cieście filo i po upieczeniu zalewany słodkim, cytrusowym syropem ze śmietaną , kataifi (z posiekanymi migdałami i syropem), a także z kourambiédes (ciasteczkami z suszonymi owocami i miodem).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *