Toscana (Toskania)
Trudno znaleźć na świecie inny krajobraz kulturowy tak fascynujący i imponujący jak Toskania. Krajobraz, architektura, historia kultury, uprawa winorośli i gastronomia – nigdzie indziej nie można doświadczyć tak harmonijnego połączenia tych elementów. Pisarze uwiecznili Toskanię w opowiadaniach i powieściach; na przykład Goethe, czy muzycy tacy jak Hector Berlioz czy Franz Liszt, którzy próbowali uchwycić majestatyczny krajobraz w dźwiękach. Pod koniec XX wieku Toskania stała się eldorado dla osób porzucających naukę, miłośników wina i romantyków. Toskania jest z pewnością również jednym z najstarszych regionów uprawy winorośli w Europie. Jeszcze przed Rzymianami Etruskowie sadzili tu winorośl. Rzymianie szczególnie cenili jedną odmianę winorośli – Sangiovese. Jej nazwa pochodzi z łaciny i oznacza mniej więcej: „krew Jowisza”. Nadal jest to najważniejsza odmiana winorośli w Toskanii, a zatem prawdopodobnie również jedna z najstarszych w kraju. Współcześnie Toskania produkuje różnorodne gatunki czerwonego wina, z których najsłynniejsze i najważniejsze to Chianti, Vino Nobile di Montepulciano i Brunello di Montalcino. Z zachodniego wybrzeża Toskanii, z regionu Maremma, pochodzą najwyższej klasy czerwone wina, które mogą konkurować z uznanymi ikonami słynnych regionów, takich jak Bordeaux, Burgundia czy Kalifornia. Niektóre wina białe również są tu obecne, z których najsłynniejszym jest Vernaccia di San Gimignano. Po okresie słabości trwającym przez większość XX wieku, ten niezwykle romantyczny krajobraz odrodził się w ciągu ostatnich 40 lat, nie negując swoich korzeni, historii ani tradycji. Wiele produkowanych tu win nie ma się czego obawiać na arenie międzynarodowej.
Jeden z najpiękniejszych regionów Włoch leżący na zboczach Apeninów, od zachodu graniczący z Morzem Tyrreńskim. Krajobraz ma pagórkowaty lub górzysty, jedynie bardziej płaski w pasie nadmorskim (Maremma). Stolicą Toskanii jest jedno z najpiękniejszych miast włoskich – Florencja. Wszyscy turyści znają takie piękne miasta toskańskie jak Siena, Piza, Arezzo, Pistoia, Lucca, Livorno i inne. Znależć tu można niezwykłe zabytki sztuki etruskiej (Fiesole, Chiusi, Volterra), rzymskiej, gotyckiej i renesansowej. Sama nazwa jest magiczną dla turystów z całego świata dzięki jej skarbom sztuki, miastom, zapierającym dech w piersiach widokom, znakomitemu jedzeniu i oczywiście wspaniałym winom. W Toskanii jest blisko 70 tysięcy hektarów winnic, z których pyznajmniej połowa zarejestrowana jest jako DOCG lub DOC. Z pozostałych poważną część stanowią wina IGT, w tym tzw. supertoskany. Najbardziej znanym winem toskańskim jest oczywiściwe Chianti, najbardziej prestiżowym – Brunello di Montalcino.
BOLGHERI
Bolgheri znana w Polsce m.in. z Tenuta San Guido, ze słynną Sassicaia (chyba jedyna we Włoszech pojedyncza winnica posiadająca dla swojego wina status DOC Bolgheri Sassicaia – Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc). Tenuta dell\’Ornellaia z supertoskanem Ornellaia (mieszanka Cabernet Sauvignon, Merlota i Cabernet Franc). Tenuta Guado al Tasso Antinorich w Maremma, na południe od Florencji, 300 hektarowa winnica w 1000 hektarowej posiadłości utworzona została głównie dla propagowania Vermentino, ale rosną tu znakomicie wyselekcjonowane Sangiovese, Cabernet Sauvignon i Merlot.
BRUNELLO DI MONTALCINO
Najsłynniejsze toskańskie wino (przynajmniej jeśli chodzi o klasę, bo najbardziej znanym jest niewątpliwie Chianti). Wino to wywodządzi się z Tenuta Il Greppo, winnicy Biondi Santi.
CARMIGNANO
122 hektary w gminie Carmignano i Poggio a Caiano w prowincji Prato. Nieoficjalnie ta apelacja znana była juz od lat 30-tych XX wieku. Oficjalnie jako DOC ustanowiona w 1975 roku i podniesiona do rangi DOCG w 1990, po batalii o oddzielenie się od Chianti Montalbano. Od XIV wieku Carmignano, jako prestiżowe, czerwone wino znane było na stołach arystokratycznych rodzin toskańskich, w tym i Medyceuszy. To Cossimo III w 1716 roku , pierwszy raz w historii ustanowił warunki zbioru winogron Carmignano oraz cały system kontroli, który póżniej przejęły inne regiony winiarskie Włoch. Jest to czwarte, czerwone wino toskańskie o randze DOCG, obok Brunello di Montalcino, Vino Nobile di Montepulciano i Chianti. Carmignano to czerwone wino zestawione przynajmniej w 50% z Sangiovese, powyżej 20% z Canaiolo Nero, Cabernet Sauvignon i Cabernet Franc, 10-20% (łącznie lub osobno). Ponadto może zawierać pewne ilości ustalone przepisami: Trebbiano Toscano, Canaiolo Bianco i inne autoryzowane odmiany.
APELACJE REGIONALNE
DOCG
Brunello di Montalcino
Carmignano
Chianti
Chianti Classico
Morellino di Scansano
Vernaccia di San Gimignano
Vino Nobile di Montepulciano
DOC
Ansonica Costa dell\’Argentario
Bianco della Valdinievole
Bianco dell\’Empolese
Bianco di Pitigliano
Bianco Pisano di San Torpé
Bolgheri and Bolgheri Sassicaia
Candia dei Colli Apuani
Capalbio
Carmignano and Barco Reale di Carmignano
Colli dell\’Etruria Centrale
Colli di Luni
Colline Lucchesi
Cortona
Elba
Montecarlo
Montecucco
Monteregio di Massa Marittima
Montescudaio
Moscadello di Montalcino
Orcia
Parrina
Pietraviva
Pomino
Rosso di Montalcino
Rosso di Montepulciano
San Gimignano
Sant\’Antimo
Sovana
Terratico di Bibbona
Val d\’Arbia
Val di Cornia
Valdichiana
Vin Santo del Chianti
Vin Santo del Chianti Classico
Vin Santo di Montepulciano
IGT
Alta Valle della Greve
Colli della Toscana centrale
Maremma Toscana
Toscano or Toscana
Val di Magra
